Waarom een groot gezin om een andere manier van budgetteren vraagt
Een groot gezin betekent vaak dat er veel gebeurt. Er komen meerdere inkomens en uitgaven samen, kinderen hebben verschillende behoeften en iedere maand kunnen er weer andere kosten ontstaan. Boodschappen, kleding, schoolkosten, sport, vervoer en activiteiten lopen bij meerdere kinderen sneller op dan bij een kleiner gezin.
Dat betekent niet dat een groot gezin automatisch financieel krapper zit. Wel betekent het dat overzicht belangrijker wordt. Wanneer je niet goed weet wat er iedere maand binnenkomt en waar het geld naartoe gaat, kunnen kleine uitgaven samen een behoorlijk bedrag vormen.
Een goed gezinsbudget is daarom geen manier om iedere euro uit te geven volgens een strak schema. Het is vooral een hulpmiddel om te weten waar je financieel staat en om bewust keuzes te kunnen maken.
Begin met het volledige financiële plaatje van jullie gezin
De eerste stap is weten hoeveel geld er iedere maand beschikbaar is. Kijk daarbij niet alleen naar salarissen, maar naar alle inkomsten die daadwerkelijk op jullie rekening terechtkomen.
Denk bijvoorbeeld aan salaris, toeslagen, kinderbijslag, alimentatie of andere vaste inkomsten.
Zet vervolgens de vaste lasten ernaast. Denk aan hypotheek of huur, energie, verzekeringen, abonnementen, kinderopvang, internet, telefoon en andere kosten die iedere maand terugkomen.
Daarna komen de variabele uitgaven. Juist bij een groot gezin kunnen deze behoorlijk verschillen per maand. De boodschappen van een maand waarin iedereen thuis is, zien er bijvoorbeeld anders uit dan in een maand waarin een deel van het gezin op vakantie is.
Door alles bij elkaar te zetten, ontstaat er een veel realistischer beeld van jullie financiële ruimte.
Vergeet bij een groot gezin de kosten niet die maar een paar keer per jaar komen
Een van de grootste valkuilen bij budgetteren is alleen kijken naar maandelijkse uitgaven.
Veel gezinskosten komen namelijk niet iedere maand terug. Denk aan schoolkosten, contributies, nieuwe schoenen, winterjassen, verjaardagen, vakantie, onderhoud aan de auto of gemeentelijke belastingen.
Wanneer je deze bedragen pas betaalt op het moment dat ze zich aandienen, kunnen ze een flinke aanslag zijn op je maandbudget.
Een betere aanpak is om bekende jaarlijkse kosten bij elkaar op te tellen en het bedrag door twaalf te delen. Heb je bijvoorbeeld €1.200 aan kosten die verspreid over het jaar terugkomen? Dan zou je gemiddeld €100 per maand kunnen reserveren.
Op die manier worden grote uitgaven veel beter beheersbaar.
Maak onderscheid tussen vaste lasten, dagelijkse uitgaven en reserveringen
Niet iedere euro die je uitgeeft, heeft dezelfde betekenis.
Vaste lasten zijn kosten die iedere maand ongeveer hetzelfde zijn. Denk aan de huur of hypotheek en verzekeringen.
Dagelijkse uitgaven veranderen vaker. Boodschappen, kleding, benzine en activiteiten vallen bijvoorbeeld in deze categorie.
Daarnaast zijn er bedragen die je eigenlijk iedere maand zou moeten reserveren voor een toekomstige uitgave.
Wanneer je deze drie soorten uitgaven door elkaar haalt, wordt het moeilijk om te zien waar je daadwerkelijk kunt bijsturen.
Door ze afzonderlijk te bekijken, krijg je meer inzicht. Je kunt dan bijvoorbeeld ontdekken dat je vaste lasten prima binnen je inkomen passen, maar dat vooral de variabele uitgaven in sommige maanden veel hoger uitvallen.
Boodschappen zijn bij een groot gezin geen kleine uitgavenpost
Voor een groot gezin zijn boodschappen vaak één van de grootste variabele kosten, je kunt de kosten van boodschappen tussen een gezin met 2 kinderen of een gezin met 5 kinderen niet vergelijken.
Dat betekent niet dat je automatisch extreem moet bezuinigen op eten. Het betekent vooral dat het zinvol is om te weten hoeveel jullie daadwerkelijk uitgeven.
Kijk daarom niet alleen naar één dure boodschappenweek. Bekijk liever het gemiddelde over meerdere maanden.
Daarbij kun je ook onderscheid maken tussen normale boodschappen en extra aankopen. Een verjaardag, barbecue of feestdag kan een maand duurder maken zonder dat je structureel te veel uitgeeft.
Wanneer je meerdere maanden naast elkaar legt, zie je veel beter welk bedrag realistisch is voor jullie gezin.
Een gezinsbudget moet ruimte laten voor kinderen en onverwachte situaties
Een budget dat op papier perfect sluit, maar geen enkele ruimte overlaat, is in de praktijk moeilijk vol te houden.
Met meerdere kinderen kan er altijd iets gebeuren. Een fiets gaat kapot, een kind heeft nieuwe schoenen nodig of er komt onverwacht een rekening voor school of sport.
Daarom is het verstandig om binnen je budget ruimte te houden voor onvoorziene uitgaven.
Dat hoeft niet te betekenen dat je iedere maand een enorm bedrag apart moet zetten. Zelfs een kleine financiële ruimte kan voorkomen dat een onverwachte rekening direct tot stress leidt.
Een financiële buffer kan hierbij een belangrijke rol spelen.
Geef ieder kind niet automatisch hetzelfde budget, maar zorg wel voor duidelijke afspraken
Bij een groot gezin kunnen de leeftijden van de kinderen flink uiteenlopen. Een kind van zes heeft andere financiële behoeften dan een zestienjarige.
Daarom hoeft niet iedere uitgave per kind hetzelfde te zijn.
Het is wel belangrijk dat kinderen begrijpen hoe jullie met geld omgaan. Maak bijvoorbeeld duidelijke afspraken over zakgeld, cadeaus, kleding en grotere aankopen.
Wanneer kinderen weten wat ze zelf mogen besteden en waarvoor ze bij hun ouders moeten aankloppen, ontstaan er minder snel discussies over geld.
Bovendien leren kinderen op die manier dat geld keuzes met zich meebrengt.
Gebruik je budget niet alleen om minder uit te geven, maar vooral om betere keuzes te maken
Budgetteren wordt vaak gezien als een manier om te bezuinigen.
Dat is maar een deel van het verhaal.
Het belangrijkste voordeel van een budget is dat je vooraf kunt bepalen wat voor jullie gezin belangrijk is.
Misschien vinden jullie het belangrijk om ieder jaar op vakantie te gaan. Misschien wil je sparen voor een grotere auto omdat jullie gezin groeit. Misschien wil je juist meer financiële ruimte creëren zodat onverwachte kosten minder stress opleveren.
Wanneer je weet wat je belangrijk vindt, kun je daar bewust geld voor reserveren.
Je budget wordt daarmee geen lijst met dingen die niet mogen, maar een hulpmiddel om geld beschikbaar te maken voor de doelen die er voor jullie gezin toe doen.
Kijk iedere maand terug voordat je het budget voor de volgende maand maakt
Een budget werkt alleen goed wanneer je het af en toe controleert.
Kijk aan het einde van de maand naar de werkelijkheid. Waar heb je meer uitgegeven dan verwacht? Waar bleef juist geld over?
Probeer daarbij niet alleen te kijken naar wat er fout ging.
Misschien had je voor boodschappen €900 begroot en uiteindelijk €850 uitgegeven. Misschien waren de kosten voor sport juist hoger omdat meerdere kinderen tegelijkertijd aan een nieuwe activiteit begonnen.
Deze informatie helpt je om je volgende budget realistischer te maken.
Een goed budget is namelijk geen document dat één keer wordt gemaakt en daarna nooit meer verandert. Het groeit mee met je gezin.
Een groot gezin verandert voortdurend en je budget moet daarin kunnen meegroeien
Kinderen worden ouder. Een kind gaat naar de middelbare school, een ander begint met sporten en weer een ander heeft misschien binnenkort een rijbewijs.
Daardoor veranderen de uitgaven door de jaren heen.
Een budget dat vorig jaar goed werkte, hoeft dit jaar niet meer passend te zijn.
Plan daarom bijvoorbeeld ieder halfjaar een moment waarop je jullie financiële situatie opnieuw bekijkt. Zijn de inkomsten veranderd? Zijn er nieuwe vaste lasten? Zijn bepaalde kosten hoger geworden?
Door regelmatig bij te sturen voorkom je dat je budget langzaam achterloopt op de werkelijkheid.
Het doel van een gezinsbudget is niet financiële perfectie, maar financiële rust
Met een groot gezin zal niet iedere maand precies volgens planning verlopen. Er zullen maanden zijn waarin de boodschappen hoger uitvallen, een onverwachte rekening komt of meerdere kinderen tegelijk iets nodig hebben.
Dat betekent niet dat je budget mislukt is.
Het doel van budgetteren is dat je weet wat je normaal gesproken kunt verwachten, dat je voorbereid bent op grotere uitgaven en dat je bewust kunt bepalen waar jullie geld naartoe gaat.
Voor een groot gezin kan dat een enorm verschil maken.
Niet omdat je daarmee iedere onverwachte rekening voorkomt, maar omdat je meer grip hebt op wat er gebeurt wanneer het leven even anders loopt dan gepland.