Boodschappenbudget voor een groot gezin: zo houd je de kosten onder controle

Boodschappen doen voor een groot gezin is een vak apart.
Waar je met één of twee personen soms nog redelijk makkelijk een paar dagen vooruit kunt met wat er in de koelkast ligt, gaat dat met meerdere kinderen een stuk sneller. Brood verdwijnt, melkpakken zijn ineens leeg en dat pak beleg waarvan je dacht dat je er nog wel een paar dagen mee vooruit kon, blijkt na één lunch bijna op te zijn.
En wanneer kinderen ouder worden, wordt dat meestal niet goedkoper.
Het is daarom niet vreemd wanneer boodschappen een van de grootste maandelijkse uitgaven binnen je gezinsbudget zijn.
Maar hoeveel moet je eigenlijk reserveren voor boodschappen als je drie, vier of meer kinderen hebt? En belangrijker: hoe zorg je ervoor dat je boodschappenbudget niet iedere maand ongemerkt steeds verder oploopt?
Een perfect bedrag dat voor ieder groot gezin werkt bestaat niet. Wel zijn er verschillende manieren waarop je veel meer grip kunt krijgen op wat er iedere week in de supermarkt verdwijnt.

Begin met wat je nu werkelijk uitgeeft

Wanneer je wilt besparen op boodschappen is de eerste neiging misschien om direct een nieuw budget vast te stellen.
Vanaf volgende maand gaan we maximaal €150 per week uitgeven.
Klaar.
Maar als je nu iedere week €220 uitgeeft, is de kans groot dat zo’n budget na twee weken alweer mislukt.
Ik zou daarom eerst kijken naar wat je daadwerkelijk uitgeeft.
Pak de bankafschriften van de afgelopen twee of drie maanden erbij en tel alle supermarktuitgaven bij elkaar op.
Vergeet daarbij de kleine bezoekjes niet.
Juist die kunnen behoorlijk aantikken.
Een grote weekboodschap van €160 valt op. Maar drie keer in dezelfde week nog even €12, €18 en €9 uitgeven omdat brood, melk of fruit op is, voelt veel minder ernstig.
Toch heb je die week dan geen €160 uitgegeven, maar €199.
Kijk daarom naar het totaal.

Bepaal wat je onder boodschappen rekent

Dit klinkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het niet.
De één rekent alleen eten en drinken tot het boodschappenbudget.
Een ander rekent daar ook onder:

wasmiddel;
vaatwastabletten;
shampoo;
tandpasta;
toiletpapier;
schoonmaakmiddelen;
luiers;
verzorgingsproducten;
dierenvoeding.

Wanneer twee gezinnen zeggen dat ze €800 per maand aan boodschappen uitgeven, kunnen ze dus iets totaal anders bedoelen.
Voor je jezelf met een ander gezin vergelijkt, moet je daarom eerst weten wat er precies in dat bedrag zit.
Voor je eigen administratie maakt het vooral uit dat je consequent bent.
Wil je alle supermarkt- en drogisterijproducten samen onder boodschappen zetten? Prima.
Wil je huishoudelijke producten apart bijhouden? Ook prima.
Als je maar weet wat je meet.

Een boodschappenbudget voor een groot gezin is persoonlijk

Het is verleidelijk om op internet te zoeken naar:
“Wat is een normaal boodschappenbudget voor een gezin met drie kinderen?”
Of vier kinderen.
Of vijf.
Maar zelfs gezinnen met exact dezelfde samenstelling kunnen heel verschillende bedragen nodig hebben.
De leeftijden van kinderen spelen bijvoorbeeld een grote rol.
Drie kinderen van 2, 4 en 6 eten nu eenmaal anders dan drie kinderen van 13, 15 en 17.
Daarnaast maken je keuzes verschil.
Koop je veel biologische producten? Eet iemand glutenvrij? Zijn er allergieën? Koop je veel vlees? Drink je frisdrank? Neem je alcohol mee in het boodschappenbudget? Kook je iedere dag zelf?
Er is daarom geen bedrag waarbij je kunt zeggen:
“Alles daarboven is te veel.”
Het doel is niet om hetzelfde uit te geven als iemand anders.
Het doel is om een bedrag te vinden dat bij jouw gezin past én dat je financieel kunt dragen.

Verlaag je budget niet in één keer drastisch

Stel dat je ontdekt dat je gemiddeld €1.100 per maand uitgeeft aan boodschappen.
Je vindt dat te veel en besluit dat het vanaf volgende maand €700 moet worden.
Dat klinkt daadkrachtig.
Maar je probeert dan in één keer €400 per maand minder uit te geven.
De kans is groot dat je daardoor na een paar weken gefrustreerd raakt.
Probeer liever eerst te ontdekken waarom je €1.100 uitgeeft.
Misschien kun je zonder grote veranderingen naar €1.000.
En daarna naar €950.
Een besparing van €150 per maand is nog steeds €1.800 per jaar.
Je hoeft niet direct het allerlaagste boodschappenbudget van Nederland te hebben om een groot verschil te maken.

Maak een weekbudget van je maandbudget

Een maand is lang.
Wanneer je op de eerste van de maand €900 beschikbaar hebt voor boodschappen, voelt dat als veel geld.
Maar wanneer er op de twintigste nog €120 over is, ziet de situatie er ineens heel anders uit.
Daarom kan het makkelijker zijn om je maandbudget om te rekenen naar een weekbudget.
Stel dat je gemiddeld €900 per maand beschikbaar hebt.
Deel dat niet zomaar door vier, want een maand bestaat gemiddeld uit iets meer dan vier weken.
Je kunt bijvoorbeeld werken met een vast weekbedrag en daarnaast een klein deel apart houden voor weken waarin je iets meer nodig hebt.
Het belangrijkste is dat je gedurende de maand kunt zien of je nog op koers ligt.

Maak een weekmenu vóórdat je boodschappen doet

Een weekmenu klinkt misschien alsof je iedere zondagavond een compleet administratief project moet uitvoeren.
Dat hoeft echt niet.
Kijk simpelweg wat je de komende dagen wilt eten.
Bijvoorbeeld:
maandag: pasta
dinsdag: aardappelen, groente en vlees
woensdag: soep met brood
donderdag: rijstgerecht
vrijdag: zelfgemaakte pizza
zaterdag: wraps
zondag: restjes of iets uit de vriezer

Vervolgens kijk je wat je daarvoor al in huis hebt.
Pas daarna maak je het boodschappenlijstje.
Dat voorkomt dat je in de supermarkt allerlei producten koopt en thuis vervolgens moet bedenken wat je ermee gaat maken.

Kijk eerst in je koelkast, vriezer en voorraadkast

Dit is waarschijnlijk een van de simpelste bespaartips.
Voordat je boodschappen gaat doen: kijk wat je al hebt.
Niet vluchtig.
Echt even kijken.
Misschien ligt er nog een halve zak diepvriesgroente.
Er staat nog een pot pastasaus.
Er liggen hamburgers in de vriezer.
En ergens achterin de kast staat nog rijst voor twee maaltijden.
Dan hoef je voor die maaltijden misschien nog maar een paar dingen te kopen.
Wij hebben vaak meer eten in huis dan we denken. Alleen zijn de ingrediënten niet altijd direct gecombineerd tot een maaltijd.
Door eerst vanuit je voorraad te plannen, voorkom je dat je nieuwe producten koopt terwijl oudere producten blijven liggen.

Plan regelmatig een restjesmaaltijd

Met een groot gezin blijven er regelmatig kleine hoeveelheden eten over.
Niet genoeg voor iedereen.
Maar alles bij elkaar soms wel.
Een bakje rijst.
Wat groenten.
Twee stukken kip.
Een beetje pastasaus.
Een paar wraps.
Los van elkaar lijkt het weinig.
Maar met wat creativiteit kun je er soms prima een maaltijd van maken.
Je kunt ook één avond per week bewust gebruiken om koelkast en vriezer leger te maken.
Niet iedere maaltijd hoeft perfect bij elkaar te passen.
De één eet misschien het restje pasta en de ander de soep die nog in de vriezer stond.
Het doel is dat goed eten niet in de vuilnisbak verdwijnt.

Doe zo min mogelijk kleine boodschappen tussendoor

“Ik moet alleen even brood halen.”
Dat zijn gevaarlijke woorden.
Want je loopt naar binnen voor brood en komt naar buiten met brood, melk, koekjes, iets dat in de aanbieding was en een zak chips.
Vooral wanneer je zonder lijstje naar de supermarkt gaat, is de kans groot dat je meer koopt dan gepland.
Probeer daarom zoveel mogelijk tijdens één of twee vaste momenten per week boodschappen te doen.
Natuurlijk lukt dat niet altijd.
Met meerdere kinderen is er altijd wel iets dat onverwacht sneller opgaat.
Maar ieder supermarktbezoek dat je kunt voorkomen, is ook een moment waarop je niet in de verleiding komt om extra dingen mee te nemen.

Een boodschappenlijstje werkt alleen als je je eraan houdt

Een lijst maken is stap één.
Vervolgens moet je hem in de supermarkt ook gebruiken.
Zie je iets in de aanbieding dat niet op je lijst staat?
Vraag jezelf dan af:
Zou ik dit ook kopen wanneer het niet in de aanbieding was?
Is het antwoord nee?
Dan bespaar je niets door het te kopen.
Je geeft juist geld uit dat je niet van plan was uit te geven.
Aanbiedingen zijn vooral interessant voor producten die je sowieso gebruikt.

Koop aanbiedingen met een plan

Bij een groot gezin kunnen aanbiedingen absoluut voordeel opleveren.
Wanneer pasta, wasmiddel of andere producten die je vaak gebruikt flink zijn afgeprijsd, kan het verstandig zijn om meerdere verpakkingen te kopen.
Maar alleen als:

je het product daadwerkelijk gebruikt;
je ruimte hebt om het te bewaren;
het niet bederft voordat je het gebruikt;
de aanbieding echt voordelig is;
het binnen je budget past.

Dat laatste wordt soms vergeten.
Wanneer je deze week €50 extra uitgeeft aan voorraad, moet dat geld ergens vandaan komen.
Misschien bespaar je op langere termijn, maar deze maand moet je de rekening nog steeds kunnen betalen.

Vergelijk de kiloprijs en literprijs

Een grotere verpakking lijkt vaak goedkoper.
Maar dat hoeft niet altijd zo te zijn.
Kijk daarom naar de prijs per kilo, liter of stuk.
Supermarkten vermelden dit meestal op het prijskaartje.
Dat maakt vergelijken veel makkelijker.
Vooral bij producten die in allerlei formaten worden verkocht, kan het verschil verrassend zijn.
En laat je niet automatisch verleiden door een bekende merknaam.
Het huismerk kan goedkoper zijn zonder dat je gezin verschil merkt.

Test huismerken product voor product

Je hoeft niet op één dag alle A-merken uit je keuken te verbannen.
Dat zou bij ons thuis waarschijnlijk ook direct commentaar opleveren.
Probeer het per product.
Koop een keer de goedkopere pasta.
Of het huismerk ontbijtgranen.
Of goedkopere tomatenblokjes.
Merkt niemand verschil?
Dan heb je een product gevonden waarop je voortaan kunt besparen.
Vindt het hele gezin het echt niet lekker?
Dan koop je de volgende keer weer het oude product.
Besparen werkt het beste wanneer het vol te houden is.

Neem eten en drinken mee als je onderweg bent

Met meerdere kinderen even ergens drinken en iets te eten kopen kan verrassend duur worden.
Een paar flesjes drinken en wat broodjes of snacks en je bent zo tientallen euro’s verder.
Daarom kan het lonen om zoveel mogelijk van huis mee te nemen.
Voor school doen veel gezinnen dit natuurlijk al, maar ook tijdens een dagje weg, sportwedstrijd of lange autorit kan het behoorlijk schelen.
Een goede broodtrommel of herbruikbare drinkfles hoef je maar één keer te kopen en kun je vervolgens steeds opnieuw gebruiken.

Pas op met besparen door spullen te kopen

Dat klinkt misschien vreemd na de vorige tip.
Maar het is belangrijk.
Je hoeft geen complete verzameling dure mealprepdozen, speciale voorraadbakken en keukenapparaten te kopen om goedkoper boodschappen te kunnen doen.
Gebruik eerst wat je al hebt.
Een gewone afsluitbare bak kan prima werken.
Een oude broodtrommel hoeft niet vervangen te worden omdat er een mooiere bestaat.
Een product is pas een besparing wanneer het je op termijn daadwerkelijk helpt minder uit te geven.

Kook grotere hoeveelheden wanneer dat praktisch is

Sommige maaltijden kosten nauwelijks meer moeite wanneer je er wat extra van maakt.
Denk aan:

pastasaus;
soep;
chili;
nasi;
curry;
stoofgerechten.

Wanneer ingrediënten voordelig zijn, kun je een grotere hoeveelheid maken en een deel invriezen.
Dat heeft nog een ander financieel voordeel.
Op een drukke dag ligt er al eten klaar.
De kans dat je dan eten bestelt of snel iets duurs haalt, wordt kleiner.

Maak de vriezer onderdeel van je boodschappenplanning

Een vriezer kan geld besparen.
Maar alleen wanneer je weet wat erin ligt.
Een vriezer vol eten dat uiteindelijk wordt weggegooid omdat niemand meer weet hoe lang het erin ligt, levert weinig op.
Houd daarom eventueel een eenvoudig lijstje bij.
Dat hoeft niet ingewikkeld.
Schrijf bijvoorbeeld op:

2 porties pastasaus;
1 zak kip;
2 broden;
1 bak soep;
diepvriesgroente.

Wanneer je je weekmenu maakt, kijk je eerst naar dat lijstje.

Goedkoop eten hoeft niet iedere dag hetzelfde te betekenen

Bij besparen op boodschappen wordt al snel gedacht aan iedere dag pasta, rijst en bonen.
Maar variatie hoeft niet automatisch duur te zijn.
Je kunt vooral kijken naar welke ingrediënten op dat moment voordelig zijn en daar je maaltijden omheen bouwen.
Is bloemkool goedkoop?
Dan komt bloemkool die week op tafel.
Is kip in de aanbieding?
Dan kun je daar eventueel meerdere maaltijden mee plannen.
Door flexibel te zijn met wat je kookt, kun je aanbiedingen veel beter gebruiken.

Betrek oudere kinderen bij het boodschappenbudget

Oudere kinderen kunnen prima leren dat eten geld kost.
Dat betekent niet dat je bij ieder koekje hoeft te vertellen wat het heeft gekost.
Maar je kunt ze bijvoorbeeld een keer laten helpen bij het plannen van een maaltijd binnen een bepaald bedrag.
“Jij mag vrijdag kiezen wat we eten, maar het avondeten voor het hele gezin mag maximaal €15 kosten.”
Dan moeten ze ineens nadenken.
Wat hebben we nodig?
Wat kost vlees?
Kunnen we iets gebruiken dat al in huis is?
Welke groente past binnen het budget?
Dat is eigenlijk een heel praktische geldles.

Zakgeld geven in een groot gezin: zo leren kinderen verstandig omgaan met geld

Kijk naar je kassabon

Je hoeft echt niet iedere kassabon tot op de cent te analyseren.
Maar kijk af en toe eens waar het geld naartoe gaat.
Misschien valt op dat snacks en drinken samen iedere week €30 kosten.
Dat is ongeveer €120 per maand.
Dat betekent niet automatisch dat je die producten niet meer mag kopen.
Maar nu weet je tenminste wat ze kosten.
Misschien besluit je dat €120 prima binnen jullie budget past.
Misschien denk je: daar kunnen we makkelijk €40 vanaf halen.
Dat is precies waarvoor een budget bedoeld is.
Niet om jezelf te vertellen wat je niet mag.
Maar om bewust te kiezen waar je geld naartoe gaat.

Houd rekening met duurdere weken

Niet iedere boodschappenweek kost hetzelfde.
Een verjaardag kan extra boodschappen betekenen.
De schoolvakantie kan duurder zijn omdat iedereen thuis luncht.
Met kerst geef je waarschijnlijk meer uit aan eten.
Daarom hoef je niet in paniek te raken wanneer één week boven je normale budget uitkomt.
Kijk naar het gemiddelde.
Je kunt zelfs iedere maand een klein bedrag binnen je boodschappenbudget achter de hand houden voor duurdere weken.

Wat als je boodschappenbudget iedere maand wordt overschreden?

Dan zijn er eigenlijk twee mogelijkheden.
Of je geeft structureel meer uit dan nodig.
Of je budget is simpelweg te laag.
Dat tweede wordt soms vergeten.
Wanneer je al maanden probeert €700 uit te geven en je eindigt iedere maand rond €850, moet je onderzoeken waarom.
Kun je concrete uitgaven verminderen?
Prima.
Maar als €850 na kritisch kijken gewoon realistischer blijkt voor jouw gezin, dan kun je beter met een eerlijk budget van €850 werken dan iedere maand doen alsof je maar €700 uitgeeft.
Een budget dat op papier mooi staat maar in werkelijkheid nooit lukt, geeft geen grip.

Maak boodschappen onderdeel van je complete gezinsbudget

Boodschappen staan niet los van de rest van je financiën.
Wanneer je €100 per maand op boodschappen bespaart, kun je dat geld bijvoorbeeld gebruiken om een buffer op te bouwen, schulden af te lossen of te sparen voor vakantie.
Maar andersom geldt hetzelfde.
Wanneer je woonlasten of andere vaste lasten stijgen, kan er minder ruimte overblijven voor boodschappen.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar één categorie te kijken.

Een gezinsbudget maken: zo krijg je als groot gezin in 7 stappen overzicht over je geld.

Houd je boodschappen bij in je Gezinsbudget Planner

Wil je weten hoeveel je daadwerkelijk aan boodschappen en huishoudelijke uitgaven besteedt, dan kun je dit meenemen in onze Gezinsbudget Planner.
Door niet alleen een bedrag te bedenken, maar ook te kijken wat er werkelijk uitgaat, zie je sneller of je budget realistisch is en hoeveel financiële ruimte er aan het einde van de maand overblijft.

Bekijk de Gezinsbudget Planner

Probeer niet alles tegelijk te veranderen

Als je na het lezen van dit artikel denkt dat je vanaf morgen:

iedere aanbieding gaat vergelijken;
alleen nog huismerken koopt;
iedere maaltijd plant;
nooit meer tussendoor boodschappen doet;
alles invriest;
iedere kassabon controleert;

dan houd je het waarschijnlijk niet lang vol.
Kies één of twee dingen.
Begin bijvoorbeeld met een weekmenu en één vaste grote boodschappenronde.
Werkt dat?
Voeg daarna iets toe.
Misschien ga je vaker vanuit de voorraad koken.
Of je stelt een weekbudget in.
Kleine veranderingen die je jarenlang volhoudt, leveren uiteindelijk veel meer op dan één extreem goedkope boodschappenmaand waarna je alles weer loslaat.

Tot slot: wat is een goed boodschappenbudget voor een groot gezin?

Er bestaat geen bedrag dat voor ieder gezin met drie, vier of meer kinderen het juiste boodschappenbudget is.
Je gezinssamenstelling, leeftijden, eetgewoonten en wat je allemaal onder boodschappen rekent maken daarvoor te veel verschil.
Begin daarom bij je eigen cijfers.
Kijk wat je de afgelopen maanden daadwerkelijk hebt uitgegeven. Bepaal vervolgens waar je zonder grote gevolgen kunt besparen en maak daar een realistisch week- of maandbudget van.
Plan maaltijden, gebruik wat je al in huis hebt, vergelijk prijzen en probeer impulsaankopen te beperken.
Maar probeer vooral niet om het allerlaagste boodschappenbudget te behalen.
Een budget moet niet alleen goedkoop zijn.
Het moet ook werken voor jouw gezin.
Want wanneer je iedere maand weet hoeveel je kunt uitgeven én binnen dat bedrag kunt blijven zonder voortdurend het gevoel te hebben dat je tekortkomt, heb je uiteindelijk veel meer bereikt dan alleen een lage kassabon.