Wanneer je één kind iedere ochtend een broodtrommel meegeeft, lijken de kosten misschien nog wel mee te vallen. Maar met drie, vier of meer schoolgaande kinderen wordt het een ander verhaal.
Brood, beleg, fruit, drinken en tussendoortjes verdwijnen hier in een behoorlijk tempo. En dan zijn er natuurlijk ook nog kinderen die thuiskomen met een halve boterham, maar wel precies het duurste tussendoortje hebben opgegeten.
Los van elkaar lijken het kleine bedragen. Een pak drinkpakjes hier, een doos tussendoortjes daar en nog wat fruit voor de rest van de week.
Maar wanneer je uitrekent wat je gedurende een heel schooljaar aan schoollunches uitgeeft, kan het behoorlijk oplopen.
Gelukkig hoef je kinderen niet iedere dag een zo goedkoop mogelijke boterham mee te geven om op schoollunches te besparen. Juist door een paar simpele gewoontes aan te passen, kun je de kosten verlagen zonder dat de broodtrommel iedere dag hetzelfde hoeft te bevatten.
Waarom schoollunches bij een groot gezin behoorlijk kunnen aantikken
Een paar boterhammen kosten natuurlijk geen vermogen.
Het zijn vooral alle producten eromheen die het totaalbedrag omhoog kunnen brengen.
Denk aan:
- voorverpakte tussendoortjes;
- drinkpakjes;
- kleine verpakkingen yoghurt;
- knijpfruit;
- individueel verpakte koekjes;
- snackgroenten in kleine verpakkingen;
- kant-en-klare lunchproducten;
- losse flesjes drinken.
Eén zo’n product lijkt niet duur.
Maar stel dat je vier kinderen hebt en ieder kind krijgt iedere schooldag één drinkpakje mee.
Dat zijn twintig drinkpakjes per week.
Bij ongeveer veertig schoolweken heb je het dan over ongeveer 800 drinkpakjes per schooljaar.
En dat is alleen het drinken.
Hetzelfde gebeurt met individueel verpakte tussendoortjes.
Juist bij een groot gezin wordt een verschil van een paar dubbeltjes per lunch uiteindelijk een serieus bedrag.
Begin met wat er nu iedere dag meegaat.
Voordat je probeert te besparen, zou ik eerst een paar dagen kijken wat je daadwerkelijk in de broodtrommels stopt.
Niet wat je denkt dat erin gaat.
Maar wat er echt meegaat.
Schrijf bijvoorbeeld gedurende één schoolweek op:
- welke extra’s.
- hoeveel boterhammen;
- welk beleg;
- hoeveel fruit;
- welke tussendoortjes;
- welk drinken;
Kijk daarna ook wat er weer thuiskomt.
Dat laatste vind ik minstens zo belangrijk.
Je kunt een prachtige, gezonde en gevarieerde lunch maken, maar wanneer de helft iedere middag weer mee naar huis komt, heb je daar financieel weinig aan.
En wanneer het uiteindelijk in de afvalbak verdwijnt, betaal je voor eten dat niemand heeft gegeten.
Kijk wat kinderen daadwerkelijk opeten.
Kinderen verschillen enorm. Het ene kind eet tijdens de lunch vier boterhammen en vraagt bij thuiskomst meteen wat er te eten is.
Een ander kind neemt twee boterhammen mee en brengt er iedere dag één terug.
Toch stoppen we soms uit gewoonte iedere ochtend dezelfde hoeveelheid in de broodtrommel.
Als er structureel eten terugkomt, kijk dan eens of je simpelweg te veel meegeeft.
Dat betekent natuurlijk niet dat een kind te weinig eten mee moet krijgen.
Maar iedere dag eten weggooien omdat je voor de zekerheid veel te veel inpakt, is ook zonde.
Vraag oudere kinderen eventueel zelf hoeveel ze nodig hebben.
Dat geeft ze meteen wat verantwoordelijkheid.
Maak niet van iedere lunch een klein feestje
Op sociale media zie je soms broodtrommels die eruitzien alsof iemand er een half uur aan heeft gewerkt.
Sterretjes van komkommer.
Brood in allerlei vormen.
Verschillende vakjes met fruit, kaas, crackers, nootjes en andere snacks.
Hartstikke leuk als je daar plezier in hebt.
Maar het hoeft niet.
Een schoollunch hoeft geen Pinterest-project te zijn.
Kinderen moeten vooral voldoende eten en drinken bij zich hebben om de schooldag door te komen.
Een paar boterhammen, een stuk fruit en water kan net zo goed een prima lunch zijn.
Zeker wanneer je voor meerdere kinderen tegelijk broodtrommels klaarmaakt, scheelt eenvoud niet alleen geld maar ook tijd.
Drinkpakjes zijn makkelijk, maar tel eens uit wat ze kosten
Drinkpakjes zijn ontzettend makkelijk.
Je pakt er één uit de kast, stopt hem in de tas en klaar.
Daarom begrijp ik heel goed waarom gezinnen ze gebruiken.
Maar juist bij meerdere kinderen kan het interessant zijn om eens uit te rekenen wat je eraan uitgeeft.
Stel dat één pakje drinken gemiddeld €0,40 kost.
Vier kinderen die iedere schooldag een pakje meekrijgen kosten dan:4 × €0,40 = €1,60 per schooldag.
Bij vijf schooldagen is dat €8 per week.
Over veertig schoolweken is dat ongeveer €320.
Natuurlijk verschillen prijzen en zijn er aanbiedingen, maar het voorbeeld laat zien hoe een klein dagelijks bedrag op jaarbasis behoorlijk kan oplopen.
Een herbruikbare drinkfles kan daarom voordeliger zijn
Water van huis meenemen is waarschijnlijk een van de makkelijkste manieren om de kosten van schooldrinken te verlagen.
Je hebt daarvoor geen dure fles nodig.
Een eenvoudige drinkfles die goed afsluit is voldoende.
Heb je thuis al goede drinkflessen?
Gebruik die dan vooral.
Je hoeft geen nieuwe spullen te kopen om geld te besparen.
Moeten de oude flessen vervangen worden, dan zou ik juist kijken naar een eenvoudige, stevige variant die langere tijd meegaat.
Je hoeft sap niet volledig te schrappen
Misschien drinken je kinderen liever geen water.
Dan hoeft de keuze natuurlijk niet meteen te zijn: vanaf morgen alleen nog maar kraanwater.
Je kunt ook kijken naar een tussenoplossing.
Misschien krijgen ze een paar dagen water mee en op andere dagen iets anders.
Of je vult een herbruikbare fles thuis met drinken in plaats van iedere dag een individueel pakje te gebruiken.
Het belangrijkste is dat je kijkt wat voor jouw gezin werkt.
Een bespaarmethode die na drie dagen tot discussie leidt en vervolgens wordt opgegeven, levert uiteindelijk weinig op.
Individueel verpakte snacks zijn vaak vooral handig
Hetzelfde principe geldt voor tussendoortjes.
Een doos met twintig individueel verpakte koekjes is handig.
Je hoeft niets te verdelen en kunt ze zo in de schooltas stoppen.
Maar je betaalt ook voor dat gemak en alle losse verpakkingen.
Vergelijk daarom eens de prijs per stuk of per kilo met een grotere verpakking.
Soms blijkt een groot pak crackers, ontbijtkoek of een ander tussendoortje veel goedkoper.
Je kunt thuis zelf een portie in een klein bakje doen.
Dat kost misschien dertig seconden extra, maar wanneer je dat voor meerdere kinderen honderden keren per jaar doet, kan het financieel wel degelijk verschil maken.
Gebruik kleine bakjes die je al hebt
Ook hiervoor hoef je niet meteen speciale snackdoosjes te kopen.
Kijk eerst in de keukenkast.
Misschien heb je al kleine afsluitbare bakjes die prima in een schooltas passen.
Gebruik die.
Het doel is besparen.
Niet eerst een complete collectie nieuwe lunchaccessoires aanschaffen omdat je hebt besloten goedkoper te gaan lunchen.
Wanneer je echt nieuwe bakjes nodig hebt, kun je natuurlijk een goedkope herbruikbare set kopen. Maar vervang geen spullen die nog prima functioneren.
Koop grotere verpakkingen als ze daadwerkelijk goedkoper zijn
Een grotere verpakking lijkt automatisch voordeliger.
Maar dat is niet altijd zo.
Controleer daarom de prijs per kilo, liter of stuk.
Dat staat bij de meeste supermarkten op het prijskaartje.
En bedenk vervolgens of je de grotere verpakking ook daadwerkelijk op krijgt.
Een gigantische verpakking kopen omdat die per kilo goedkoper is, helpt niet wanneer de helft uiteindelijk oud wordt en in de vuilnisbak belandt.
Bij een groot gezin is die kans gelukkig vaak wat kleiner.
Sommige verpakkingen krijgen bij ons nauwelijks de kans om lang in de kast te staan.
Fruit hoeft niet in een speciaal kinderformaat
Ook bij fruit kun je ongemerkt extra betalen voor gemak.
Denk bijvoorbeeld aan voorgesneden fruit of kleine verpakkingen die speciaal bedoeld lijken voor onderweg.
Een gewone appel of banaan heeft eigenlijk zijn verpakking al bij zich.
En grotere stukken fruit kun je thuis snijden en in een bakje doen.
Kijk daarnaast naar welk fruit op dat moment betaalbaar is.
Niet iedere week hoeft hetzelfde fruit mee.
Zijn appels voordelig? Dan kunnen die vaker mee.
Zijn mandarijnen in het seizoen? Dan is dat misschien een goede keuze.
Door flexibel te zijn, kun je profiteren van prijsverschillen gedurende het jaar.
Koop niet vijf soorten fruit omdat iedereen iets anders wil
Met meerdere kinderen krijg je al snel meerdere voorkeuren.
De één wil alleen appels.
De ander alleen druiven.
Nummer drie lust alleen aardbeien.
En natuurlijk wil iemand precies het fruit dat je deze week niet hebt gekocht.
Je hoeft niet iedere voorkeur iedere dag beschikbaar te hebben.
Je kunt bijvoorbeeld twee of drie soorten fruit voor die week kopen en kinderen daaruit laten kiezen.
De volgende week kies je andere soorten.
Dat voorkomt dat je koelkast vol ligt met half opgegeten verpakkingen omdat iedereen zijn eigen assortiment heeft.
Beleg kan ongemerkt een dure categorie worden
Ook broodbeleg kan flink verschillen in prijs.
Vleeswaren, kaas, zoet beleg, smeerkaas en andere producten lijken per verpakking misschien niet extreem duur, maar bij meerdere kinderen gaan verpakkingen snel leeg.
Kijk daarom ook hier naar de prijs per kilo.
En wissel af.
Niet iedere boterham hoeft het duurste beleg te bevatten.
Je kunt bijvoorbeeld combineren tussen:
- kaas;
- vleeswaren;
- pindakaas;
- appelstroop;
- jam;
- hummus;
- ander beleg dat jullie thuis graag eten.
Wat financieel het voordeligst is, verschilt natuurlijk per product en aanbieding.
Huismerken kunnen bij schoollunches veel verschil maken
Een verschil van €0,30 tussen twee producten lijkt nauwelijks de moeite waard.
Maar bij producten die je iedere week opnieuw koopt, telt dat op.
Stel dat je door op een paar vaste lunchproducten over te stappen op huismerk iedere week €5 minder uitgeeft.
Dat is ongeveer €20 per maand.
Over veertig schoolweken praat je over ongeveer €200.
Niet slecht voor producten waarbij je kinderen misschien nauwelijks verschil merken.
Test het daarom gewoon.
Vindt niemand het huismerk lekker? Dan ga je terug.
Maar wanneer niemand iets zegt, heb je een eenvoudige besparing gevonden.
Laat kinderen meehelpen met hun lunch
Vanaf een bepaalde leeftijd kunnen kinderen prima zelf een deel van hun schoollunch klaarmaken.
Dat scheelt jou ’s ochtends tijd en kan kinderen tegelijkertijd leren nadenken over eten en verspilling.
Je kunt bijvoorbeeld afspraken maken:
“Je neemt twee boterhammen, één stuk fruit en één tussendoortje.”
Daarbinnen kunnen ze zelf kiezen.
Dat voorkomt ook dat jij iets klaarmaakt waarvan je kind eigenlijk al wist dat het niet opgegeten zou worden.
En als kinderen zelf betrokken zijn bij wat ze meenemen, is de kans misschien groter dat het ook daadwerkelijk wordt gegeten.
Maak van de schoollunch een kleine geldles
Voor oudere kinderen kun je nog een stap verder gaan.
Laat ze bijvoorbeeld eens uitrekenen wat hun lunch kost.
Niet omdat ze zich schuldig moeten voelen over eten.
Maar omdat het een praktische manier is om te laten zien dat kleine bedragen bij elkaar optellen.
Een drinkpakje van €0,50 lijkt bijna niets.
Maar iedere schooldag €0,50 gedurende veertig schoolweken is ongeveer €100 per kind.
Met vier kinderen wordt dat ongeveer €400.
Dat maakt het begrip “kleine dagelijkse uitgaven” ineens veel concreter.
Zakgeld geven in een groot gezin: zo leren kinderen verstandig omgaan met geld.
Bereid zoveel mogelijk de avond ervoor voor
Een dure schoollunch ontstaat soms helemaal niet doordat je slechte keuzes maakt.
Hij ontstaat omdat je om 07.45 uur ontdekt dat er geen brood meer is.
Dan moet er snel iets geregeld worden.
Of je rijdt onderweg nog langs een winkel.
Vooruitkijken kan daarom ook geld besparen.
Controleer ’s avonds of er voldoende brood, fruit en beleg is.
Je kunt sommige lunchonderdelen alvast klaarzetten.
Dat maakt de ochtend rustiger en verkleint de kans dat gemak uiteindelijk geld kost.
Vries brood in
Brood is een product waarbij verspilling snel kan ontstaan.
Zeker wanneer je verschillende soorten brood in huis hebt omdat gezinsleden verschillende voorkeuren hebben.
Je kunt brood prima invriezen en eruit halen wat je nodig hebt.
Dat maakt het bovendien makkelijker om aanbiedingen te gebruiken wanneer je voldoende vriesruimte hebt.
Koop alleen niet zoveel dat je vriezer uiteindelijk onoverzichtelijk wordt.
Een voorraad is handig zolang je weet wat je hebt.
Maak gebruik van restjes als dat bij je kind past
Niet ieder kind wil ’s middags brood.
En dat hoeft ook niet altijd.
Heb je bijvoorbeeld nog een kleine hoeveelheid pasta, wraps of een andere maaltijd over die geschikt is om koud te eten? Dan kan dat soms prima mee naar school.
Controleer natuurlijk wel wat praktisch en veilig mee te nemen is en welke regels de school heeft.
Het voordeel is dat je eten gebruikt dat anders misschien was blijven staan.
Maar maak ook hier geen ingewikkeld project van.
Je hoeft niet iedere avond expres een extra lunchgerecht te koken.
Het gaat juist om eten dat er al is.
Koop schoollunchproducten niet automatisch in de supermarkt
Sommige producten zijn bij een drogist, budgetwinkel of tijdens een aanbieding elders goedkoper.
Dat betekent niet dat je iedere week vijf winkels moet afgaan om €0,20 te besparen.
Je tijd is ook iets waard.
Maar voor producten die lang houdbaar zijn en die je veel gebruikt, kan het lonen om prijzen af en toe te vergelijken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- crackers;
- houdbaar drinken;
- tussendoortjes;
- pindakaas;
- broodbeleg;
- voorraadproducten.
Zie je een echt goede aanbieding van iets dat je sowieso gebruikt, dan kun je eventueel wat extra meenemen.
Een aanbieding is alleen voordelig als je het anders ook zou kopen
Deze regel komt op Groot Gezinsbudget vaker terug, maar hij blijft belangrijk.
Een doos tussendoortjes van €4 voor €2,50 is geen besparing van €1,50 wanneer je die doos normaal helemaal niet zou kopen.
Je hebt dan €2,50 extra uitgegeven.
Aanbiedingen werken vooral wanneer je ze gebruikt voor producten die al op je boodschappenlijst stonden.
Kijk naar de kosten per schoolweek
Wil je echt weten wat de schoollunches kosten? Probeer ze dan eens apart te berekenen.
Je hoeft dit niet het hele jaar te doen.
Eén of twee normale schoolweken geven al een aardige indruk.
Bereken bijvoorbeeld:
- brood;
- beleg;
- fruit;
- tussendoortjes;
- drinken.
Stel dat je bij vier kinderen gemiddeld €25 per schoolweek aan specifieke lunchproducten uitgeeft.
Dan gaat het bij veertig schoolweken om ongeveer €1.000.
Vind je €25 prima?
Dan hoef je niets te veranderen.
Maar misschien ontdek je dat €8 daarvan naar drinkpakjes en individueel verpakte snacks gaat.
Dan weet je ook precies waar een eenvoudige besparing mogelijk is.
Probeer niet ieder dubbeltje uit de broodtrommel te halen
Dit vind ik belangrijk.
Het doel is niet om de allergoedkoopste lunch van de school te maken.
Je kinderen moeten voldoende en fatsoenlijk kunnen eten.
En er mag best iets mee waar ze gewoon blij van worden.
Wanneer je €20 per maand kunt besparen door een paar gewoontes te veranderen, is dat al €200 over tien schoolmaanden.
Heb je meerdere kinderen, dan kan het voordeel groter worden.
Je hoeft daarvoor niet iedere boterham door te rekenen.
Wat doe je met het geld dat je bespaart?
Dit is eigenlijk een interessante vraag.
Stel dat je door minder drinkpakjes en voorverpakte snacks te kopen €30 per maand bespaart.
Als dat bedrag gewoon op je betaalrekening blijft staan, is de kans groot dat het uiteindelijk ergens anders aan wordt uitgegeven.
Je kunt er daarom bewust een bestemming aan geven.
Bijvoorbeeld:
- financiële buffer;
- vakantie;
- kleding;
- decembercadeaus;
- een grotere gezinsuitgave;
- schulden aflossen.
Dan zie je ook daadwerkelijk wat die kleine dagelijkse besparingen opleveren.
Een financiële buffer voor een groot gezin: hoeveel spaargeld geeft echt rust
Neem schoollunches mee in je boodschappenbudget
De kosten van schoollunches horen uiteindelijk gewoon bij je boodschappen.
Wanneer je wilt weten wat een realistisch boodschappenbudget voor jouw gezin is, moet je ze daarom niet vergeten.
Kijk niet alleen naar wat het avondeten kost.
Met meerdere kinderen kunnen ontbijt, lunch, fruit en tussendoortjes samen een groot deel van je boodschappenrekening vormen.
Boodschappenbudget voor een groot gezin: zo houd je de kosten onder controle
Gebruik je Gezinsbudget Planner om het totaal te bekijken
Een paar euro besparen op schoollunches is mooi.
Maar uiteindelijk wil je weten wat dit doet binnen je totale gezinsbudget.
Met onze Gezinsbudget Planner kun je inkomsten, vaste lasten, boodschappen, andere maandelijkse uitgaven, reserveringen en spaardoelen op één plek bijhouden.
Zo zie je niet alleen dat je deze maand minder aan boodschappen hebt uitgegeven, maar ook hoeveel financiële ruimte er daarna daadwerkelijk overblijft.
Bekijk de Gezinsbudget Planner
Goedkoop lunchen op school hoeft niet saai te zijn
Besparen betekent niet dat kinderen vanaf nu iedere dag exact dezelfde boterham mee moeten krijgen.
Je kunt nog steeds variëren.
Het verschil zit vooral in hoe je koopt en verpakt.
Een stuk fruit in plaats van voorgesneden fruit.
Een herbruikbare fles in plaats van iedere dag een drinkpakje.
Een koekje uit een grotere verpakking in plaats van een individueel verpakt koekje.
Broodbeleg afwisselen.
Restjes gebruiken wanneer dat praktisch is.
Huismerken testen.
Geen enkele verandering is op zichzelf wereldschokkend.
Maar juist bij een groot gezin worden kleine dagelijkse bedragen vermenigvuldigd.
Begin met één verandering
Als je morgen alle schoollunches volledig anders gaat aanpakken, is de kans groot dat niemand daar thuis erg enthousiast van wordt.
Kies daarom één ding.
Zijn drinkpakjes bij jullie een grote kostenpost?
Begin met herbruikbare drinkflessen.
Koop je veel individueel verpakte tussendoortjes?
Probeer eerst één product te vervangen door een grotere verpakking.
Komt er iedere dag brood terug?
Pas de hoeveelheid aan.
Wanneer die verandering normaal is geworden, kijk je naar de volgende.
Zo voelt besparen veel minder alsof je voortdurend moet inleveren.
Tot slot: hoeveel kun je besparen op schoollunches?
Daar is natuurlijk geen vast bedrag voor.
Een gezin dat nu al voornamelijk brood, fruit en water meegeeft, zal veel minder kunnen besparen dan een gezin dat dagelijks verschillende voorverpakte producten en drinkpakjes gebruikt.
Maar dat is eigenlijk niet het belangrijkste.
Kijk vooral naar wat jullie nu uitgeven.
Tel eens uit hoeveel schooldagen je kinderen per jaar hebben en vermenigvuldig kleine dagelijkse uitgaven met dat aantal.
Dan worden bedragen ineens veel duidelijker.
Een paar dubbeltjes per kind per dag lijkt weinig.
Met drie, vier of vijf kinderen en honderden schooldagen bij elkaar kan het een serieus bedrag worden.
Je hoeft vervolgens niet alles te schrappen.
Kijk waar je zonder veel moeite een goedkopere gewoonte kunt creëren.
Gebruik wat je al in huis hebt, vermijd onnodig veel individuele verpakkingen, geef niet structureel meer eten mee dan wordt opgegeten en kies herbruikbare spullen wanneer die daadwerkelijk iets vervangen wat je anders steeds opnieuw zou kopen.
Zo blijft de broodtrommel gewoon gevuld, terwijl er hopelijk iets meer geld in je eigen portemonnee achterblijft.